"ಪ್ರಸವದ ಐದು ತಿಂಗಳ ನಂತರದ ನನಗೆ ಮುಟ್ಟು ಆರಂಭವಾಯ್ತು. ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವಳಿ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ನನ್ನ ಮುಟ್ಟು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹಗುರವಾಗಿದೆ." ಎಂದು ಓಮನ್ ಮೂಲದ 31 ವರ್ಷದ ಗೃಹಿಣಿ ಚಿತ್ರಾ ಎಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಾಗ ಮುಟ್ಟು ಬೇಗ ಹಿಂತಿರುಗಬಹುದು. ಎಂದು ಮುಂಬೈನ ಫೋರ್ಟಿಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಪ್ರಸೂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀರೋಗತಜ್ಞ ಸಲಹೆಗಾರರಾದ ಡಾ ಸುಷ್ಮಾ ತೋಮರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಟಲ್ ಫೀಡ್ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಆರರಿಂದ ಎಂಟು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಋತುಚಕ್ರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
"ನಿಮ್ಮ ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಮುಟ್ಟಾದಾಗ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಆ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಡೊಮೆಟ್ರಿಯಮ್ (ಗರ್ಭಾಶಯದ ಒಳಪದರ) ದಪ್ಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಚೆಲ್ಲಿದಾಗ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದಂತೆ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಜರಾಯು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪೊರೆಯು ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಸೆಳೆತ ಮತ್ತು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಡಾ ಸುಷ್ಮಾ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮೊದಲಿನ ಋತುಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸೆಳೆತ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಹರಿವು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. "ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮೊದಲು, ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಗುರುಗ್ರಾಮ್ನ ಹೊಸ ತಾಯಿ 32 ವರ್ಷದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶರ್ಮಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಅವರು ಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಮುಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯ್ತು.. "ಈಗ ನನ್ನ ಪಿರಿಯೆಡ್ಸ್ ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಮೊದಲಿನಂತೆ ನೋವಿಲ್ಲ. ಕಾಲಿನ ಸೆಳೆತವಿದ್ದರೂ ನಿಭಾಯಿಸಬಹುದು ” ಎಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಖಾತೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶರ್ಮಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಪಿರಿಯೆಡ್ಸ್ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋವುರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡಾ ನೇಹಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಗರ್ಭಕೋಶದ (ಗರ್ಭಕಂಠ) ಬಾಯಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಮುಂಚಿನ ಅವಧಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗರ್ಭಕಂಠವು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಅವಧಿಯ ಸೆಳೆತದಿಂದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಪಿರಿಯಡ್ಸ್ ಕೂಡ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನೇಹಾ.
"ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಪಿರಿಯೆಡ್ಸ್ ಮತ್ತೆ ಶುರುವಾಗಲು ಸುಮಾರು ಎಂಟರಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 60-90% ಉದ್ಯೋಗಸ್ತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಮುಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಘನ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪಿರಿಯೆಡ್ಸ್ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ." ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಮಲ್ಟಿಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ.ವಿದ್ಯಾ ವಿ ಭಟ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. "ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅಮೆನೋರಿಯಾದ ನಂತರ (ಮಹಿಳೆಯರು ಮುಟ್ಟಾಗದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅವಧಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ) ಅಂಡೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ."
"ಲೋಚಿಯಾವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಚಿಯಾ ನಿಂತ ತಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನೀವು ಸ್ತನ್ಯಪಾನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮುಟ್ಟು ಮರಳುತ್ತದೆ".
ಆದರೆ ಸ್ತನ್ಯಪಾನವು ಫಲವತ್ತತೆಯ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಸ್ತನ್ಯಪಾನವು ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರ ಮುಟ್ಟನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅನಿಯಮಿತ ಮುಟ್ಟನ್ನು ಅಥವಾ ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಮುಟ್ಟು ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಎದೆ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಋತುಚಕ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ದಿನ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಎದೆ ಹಾಲಿನ ಪೂರೈಕೆಯು ಉತ್ತಮವಾಗಬಹುದು.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸ್ತನ್ಯಪಾನವು ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಮುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರೊಲ್ಯಾಕ್ಟಿನ್ ಮಟ್ಟವು ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಋತುಚಕ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಹಿಳೆ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂಶಗಳು ಕೂಡ ಮುಟ್ಟಿನ ಮರಳುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಸ್ತನ್ಯಪಾನವು ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಇದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಡಾ.ಹೀರಾ ಮರ್ಡಿ,ಸಲಹೆಗಾರರು - ಪ್ರಸೂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣಿಪಾಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ವರ್ತೂರು ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ವೈಟ್ಫೀಲ್ಡ್
ಮಹಿಳೆಯ ಋತುಚಕ್ರವು ಅದರ ಪೂರ್ವ-ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮಾದರಿಗೆ ಮರಳಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?
ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯ ಋತುಚಕ್ರವು ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯ ಮುಟ್ಟು ಅದರ ಪೂರ್ವ-ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮಾದರಿಗೆ ಮರಳುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕಗಳಿವೆ.
ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೂಚಕವೆಂದರೆ ಋತುಚಕ್ರದ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ 6-8 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಅವಧಿಯ ಚಕ್ರವು ಪುನರಾರಂಭವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ, ಹಾರ್ಮೋನ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರೋಗ್ಯದಂತಹ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಹೆರಿಗೆಯಿಂದ ದೇಹವು ಕ್ರಮೇಣ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಹರಿವು ಪೂರ್ವ-ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಸೂಚಕವು ಮುಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಯಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲು ಇದ್ದ ಸೆಳೆತ, ಉಬ್ಬುವುದು, ಮೂಡ್ ಸ್ವಿಂಗ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತನ ಮೃದುತ್ವದಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಋತುಚಕ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಪರಿಚಿತ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ದೇಹವು ಅದರ ಪೂರ್ವ-ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಋತುಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಬಾರದು. ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಅಸಮತೋಲನ, ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು, ಪಾಲಿಸಿಸ್ಟಿಕ್ ಓವರಿ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (PCOS) ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತೊಡಕುಗಳಂತಹ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸೂಚಕವಾಗಿರಬಹುದು.
ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಋತುಚಕ್ರವನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸ್ತ್ರೀರೋಗತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಮುಟ್ಟು: ವೈದ್ಯರನ್ನು ಯಾವಾಗ ಭೇಟಿ ಮಾಡಬೇಕು?
ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೆ, ಅವರು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
ಅವಧಿಯು ಏಳು ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇದ್ದಾಗ, ಬಳಲಿಕೆ, ರಕ್ತಹೀನತೆ ಅಥವಾ ಎಂಡೊಮೆಟ್ರಿಯಲ್ ಹೈಪರ್ಪ್ಲಾಸಿಯಾಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ (ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಒಳಪದರವು ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ). ಲೋಚಿಯಾ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೆ. ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ತೆರವು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಅವಶೇಷ ಪೊರೆಗಳಿವೆಯೇ ಎಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸೋಂಕುಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ 45 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಸಂಭೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ